Voorwoord
Met trots presenteer ik u het jaarverslag 2024 van het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD). Dit is mijn eerste voorwoord sinds mijn aantreden als voorzitter in 2024 en ik kijk terug op een jaar waarin we belangrijke stappen hebben gezet in de verdere professionalisering en uitbreiding van ons register.
Het NRGD speelt een cruciale rol in de waarborging van deskundigheid binnen de rechtspleging. In 2024 hebben we deze rol verder versterkt door zowel bestaande deskundigheidsgebieden door te ontwikkelen als nieuwe gebieden te normeren en open te stellen voor registratie. Een mijlpaal was de formele opening van het deskundigheidsgebied Forensisch Financieel Onderzoek (FFO), waarmee de eerste zes deskundigen in dit vakgebied zijn geregistreerd. Ook hebben we een succesvolle pilot toetsing uitgevoerd voor Bloedspoorpatroonanalyse (BPA), waardoor dit in 2025 het 14e deskundigheidsgebied in het register zal worden.
Onze samenwerking met professionele beroepsgroepen en instituten blijft een speerpunt. Zo hebben we onze banden met de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) verder aangehaald en is de opleiding en examinering van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) tot zowel forensisch arts, forensisch patholoog, DNA-deskundige als drugsdeskundige officieel erkend. Dergelijke samenwerkingen dragen bij aan een solide en toekomstbestendig register.
Daarnaast is het belang van kwaliteitsborging wederom onderstreept, onder meer door de verplichte collegiale toetsing binnen het deskundigheidsgebied Forensisch Medisch Onderzoek (FMO). Ook de evaluatie van de Ad Hoc-instrumenten heeft aangetoond dat rapportfeedback een waardevolle bijdrage levert aan de kwaliteit van deskundigenrapportages.
Het afgelopen jaar stond niet alleen in het teken van verdieping, maar ook van verbreding. De normering van Forensische Radiologie is in gang gezet en zal in 2025 worden opengesteld voor openbare consultatie. Tegelijkertijd blijft de wens om het NRGD uit te breiden naar civiel- en bestuursrecht bestaan, al blijft dit afhankelijk van wetgeving. Een interessante ontwikkeling is dat het NRGD op verzoek van het Ministerie van Justitie en Veiligheid heeft onderzocht hoe het register zou kunnen bijdragen aan de kwaliteitsborging van mediators. Dit kan een belangrijke stap zijn in de richting van een breder kwaliteitsregister ten dienste van de gehele rechtspraak.
Deze vooruitgang was niet mogelijk zonder de inzet van alle betrokken deskundigen, toetsers, commissieleden en medewerkers van het NRGD. Mijn dank gaat dan ook uit naar eenieder die heeft bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van ons register.
Vooruitkijkend naar 2025 blijven we werken aan onze kernmissie: het borgen van forensische deskundigheid en het versterken van de kwaliteit van de rechtspraak. Ik zie ernaar uit om dit samen met u allen voort te zetten. Zeker in het jaar waarin we als NRGD 15 jaar bestaan.
Henk van den Heuvel Voorzitter
College gerechtelijk deskundigen (NRGD)
Dit jaarverslag biedt een overzicht op hoofdlijnen. Voor aanvullende informatie kunt u terecht op deze website. Daar kunt u zich ook aanmelden voor de NRGD-nieuwsbrief.
Over het NRGD
Het NRGD is de forensische kwaliteitsorganisatie voor de rechtspraak in Nederland. Samenwerking staat hierbij voorop, in zowel binnenen buitenland. Het NRGD zorgt ervoor dat forensisch onderzoekers en hun rapportages voldoen aan (inter)nationaal geldende normen. Daardoor kunnen belanghebbenden vertrouwen hebben in de kwaliteit van forensisch deskundigenonderzoek.
Als onafhankelijke en transparante organisatie bevordert en waarborgt het NRGD de kwaliteit van de forensische expertise. Ook wordt de ontwikkeling van de kwaliteit van het forensisch veld als geheel gestimuleerd. Het NRGD concentreert zich op regulering, advisering en kennisuitwisseling.
Het NRGD bevordert forensische deskundigheid door – samen met deskundigen en (inter)nationale ketenpartners – kwaliteitsnormen te ontwikkelen voor een breed spectrum van deskundigheidsgebieden. Per deskundigheidsgebied worden voor wat betreft de vereiste kennis, ervaring en beroepsattitude uniforme, objectieve en transparante normen gesteld.
Het NRGD waarborgt forensische kwaliteit door deskundigen die zich willen laten registreren in het register te toetsen aan de met het eigen veld vastgestelde normen en deze toetsing elke vijf jaar te herhalen en dan te toetsen aan de dan geldende normen, dan wel door erkenning van opleidingen. Het College gerechtelijk deskundigen beslist over toelating tot het register en heeft tevens de bevoegdheid over te gaan tot doorhaling indien een deskundige niet meer aan de normen voldoet.
Resultaten en ontwikkelingen 2024
- Nieuwe voorzitter en Collegelid
- Openstelling deskundigheidsgebied Forensisch Financieel Onderzoek;
- Erkenning opleiding en examinering NFI
- Erkenning NFI deskundigheidsgebieden DNA, Forensische Pathologie, Drugs en FMO
- Pilot Bloedspoorpatroonanalyse;
- Collegial review bij Forensisch Medisch Onderzoek verplicht;
- Start normering Radiologie;
- Verkennend onderzoek naar gebruik van deskundigen door de verdediging;
- Project Versterken weerbaarheid deskundigen;
- Doorontwikkeling wijze van toetsen NRGD
- Overdracht voorzitterschap KleinLef
- WODC-onderzoek naar ‘Openbare registers Justitie & Veiligheid en de Rechtspraak in relatie tot gegevensbescherming’.
Sinds de oprichting in 2010 heeft het NRGD in overleg met deskundigen uit de praktijk 13 deskundigheidsgebieden met 20 sub-gebieden genormeerd en opengesteld:
- Forensische Psychiatrie, Psychologie en Orthopedagogiek met vier deelgebieden
- DNA-analyse en interpretatie met drie deelgebieden
- Handschriftonderzoek
- Verdovende Middelen met twee deelgebieden
- Toxicologie
- Forensisch Wapen- en Munitieonderzoek
- Toetsing aan de Wet Wapens en Munitie
- Forensische Pathologie
- Digitaal Forensisch Onderzoek met zes deelgebieden
- Rechtspsychologie met drie deelgebieden
- Forensisch Medisch Onderzoek met twee deelgebieden
- Schotresten
- Forensisch Financieel Onderzoek
Forensisch Financieel Onderzoek (FFO)
Eind 2024 is het deskundigheidsgebied FFO geopend voor registratie. Dit heeft geleid tot de eerste zes geregistreerde deskundigen in 2024. De eerste toetsing was een geclusterde toetsing van de vakinhoudelijk deskundigen. Daarnaast heeft het NRGD de samenwerking met de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) verder versterkt. In gesprekken met de NBA is verkend hoe de beroepsgroep optimaal kan aansluiten bij de vereisten van het register en hoe deskundigen in dit vakgebied zich kunnen blijven ontwikkelen. Deze samenwerking draagt bij aan de verdere verankering van FFO binnen de rechtspraak.
Bloedspoorpatroonanalyse (BPA)
Bij BPA onderzoekt de deskundige de locatie, grootte, vorm, oriëntatie en distributie van bloedsporen om zo te achterhalen wat er gebeurd zou kunnen zijn op een plaats delict. In 2023 is het normeringsproces van dit deskundigheidsgebied gestart.
Halverwege 2024 heeft het NRGD een pilot toetsing georganiseerd aan de hand van echte rapportages (geanonimiseerd) samen met de aspirant toetsers om te kijken of het beoordelingskader compleet is en of de rapportages getoetst kunnen worden. De pilot was zeer succesvol waarna het College het beoordelingskader heeft goedgekeurd en de toetsers heeft benoemd. Begin 2025 zal het NRGD de toetsers elkaar laten toetsen, waarna het gebied voor reguliere aanvragen geopend kan worden als 14e gebied.
Rechtspsychologie
In 2024 heeft het NRGD deelgenomen aan het jaarlijkse congres van de European Association of Psychology and Law (EAPL). Hier is veel actuele kennis opgedaan aangaande ontwikkelingen in het veld en de laatste stand van zaken in de wetenschap.
Forensisch Medisch Onderzoek (FMO)
In 2022 zijn de eerste forensisch artsen geregistreerd als deskundigen binnen het deskundigheidsgebied FMO. Het vakgebied forensische geneeskunde is ten opzichte van andere landen uniek, in de zin dat forensisch artsen onderzoek doen naar zowel de levenden als overledenen. Dat maakt het een complex vakgebied, omdat het bestaat uit verschillende onderdelen zoals lijkschouw, letselonderzoek, zedenonderzoek, afname lichaamsmateriaal en arrestantenzorg. Het deskundigheidsgebied FMO, zoals genormeerd door het NRGD, beperkt zich in eerste instantie tot letselonderzoek en zedenonderzoek door middel van forensische interpretatie en rapportage van medische bevindingen, zowel bij levenden als bij overledenen en zowel bij meerderjarigen als minderjarigen.
Vanaf januari 2024 heeft het NRGD collegial review (vakinhoudelijk controleren van rapportages door collega’s) verplicht gesteld voor dit vakgebied. Ieder rapportage die is opgesteld na die datum moet dan ook onderworpen zijn aan een collegial review.
Daarnaast is de opleiding tot forensisch arts van het NFI erkend. Dit houdt in dat deskundigen die succesvol uit die opleiding komen enkel met een administratieve toets ingeschreven kunnen worden in het register van het NRGD.
Ad Hoc-deskundigheid
“Rapportfeedback heeft toegevoegde waarde”. Dit lieten deskundigen weten na een evaluatie van het zogenaamde Ad Hocinstrument. Zowel deskundigen als feedbackgevers gaven aan dat rapportfeedback bijdraagt aan het afleveren van een kwalitatief beter rapport.
In 2020 lanceerde het NRGD in samenwerking met de landelijke deskundigheidsmakelaar van de politie (LDM), zittende magistratuur (ZM), en het Openbaar Ministerie (OM) de vijf Ad Hoc-instrumenten om de kwaliteit van rapportages van deskundigen, die zelden of nooit optreden in het strafrecht, te verbeteren. Drie jaar na het beschikbaar komen van deze instrumenten zijn deze geëvalueerd. Vier van de vijf Ad-Hoc instrumenten zijn vrij beschikbaar op de website van het NRGD: het overzicht deskundigenorganisaties, de benoemingsvragenlijst, de rapportagerichtlijn en de e-learningmodule. Door de vrije beschikbaarheid is het lastig om te monitoren wie er gebruik van maakt en hoe de gebruikers baat hebben bij het gebruik van deze instrumenten. Bij het vijfde instrument, de rapportfeedback, kunnen deskundigen via het NRGD feedback vragen op de helderheid en consistentie van hun rapportage aan een ervaren NRGD-toetser.
Sinds de start zijn er in totaal 27 aanvragen om feedback afgehandeld. Vrijwel alle aanvragen zijn via de LDM bij het NRGD binnengekomen. Na afloop van de aanvragen is zowel de deskundige als de feedbackgever om een evaluatie gevraagd. Uit de reacties bleek een grote tevredenheid. De deskundigen bleken met de feedback een kwalitatief beter rapport op te kunnen leveren. Feedbackgevers gaven aan dat ze het interessant vonden om rapportages te lezen uit minder bekende deskundigheidsgebieden en de deskundigen te kunnen helpen met het verbeteren van hun rapport. Voor zover de deskundigen gebruikmaakten van de andere Ad Hoc-instrumenten gaven zij aan hier ook zeer tevreden over te zijn.
Erkenningen
Het beleid van het NRGD beoogt dat als een organisatie aantoonbaar beschikt over een gedegen opleiding en examen, het NRGD dan de mogelijkheid kan onderzoeken of een erkenning van deze opleiding en het examen mogelijk is. Deze erkenning wordt niet zomaar verleend. Naast dat de opleiding regelmatig wordt gevisiteerd (initieel, na twee jaar en daarna iedere vijf jaar) door een onafhankelijke visitatiecommissie neemt een gecommitteerde van het NRGD plaats in de examencommissie van de erkende opleiding. De gecommitteerde borgt namens het NRGD of de kandidaat aan de kwaliteitseisen van het NRGD voldoet, heeft een onafhankelijke positie daar waar het de belangen van de desbetreffende organisatie betreft en heeft een vetorecht. De erkende opleiding moet ook regelmatig een voortgangsrapportage opstellen. Zo ontstaat een hybride geheel: loslaten waar het kan, individueel toetsen waar het moet.
In het kader van dit erkenningenbeleid hebben er in 2023 en 2024 door een onafhankelijke commissie verschillende visitaties plaatsgevonden van de examinering en de opleiding van het NFI. Dit heeft geleid tot de erkenning van de eerste vier deskundigheidsgebieden: DNA, Forensische Pathologie, Drugs en FMO.
De tweejarige Pro Justitia opleiding van het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) is een ander voorbeeld van dat het erkenningensysteem werkt. Deze opleiding is enkele jaren geleden volledig gemoderniseerd en daarna in 2019 gevisiteerd en erkend door het NRGD. Een gecommitteerde van het NRGD neemt telkens zitting in de examencommissie van het NIFP en waarborgt zo dat de pasopgeleide rapporteurs aan de kwaliteitseisen van het NRGD voldoen. Pas opgeleide rapporteurs hoeven daarna niet, zoals voorheen, nog eens inhoudelijk door het NRGD te worden getoetst. Zij worden, na het behalen van hun diploma, ‘automatisch’ voor twee jaar geregistreerd in het NRGD. In 2024 heeft het NRGD de tweede lichting rapporteurs getoetst die na het behalen van het diploma zelfstandig werk hebben opgemaakt en nu opgaan voor herregistratie in het NRGD. Ook deze rapporteurs hebben laten zien dat hun werk blijvend aan de wettelijk gestelde kwaliteitseisen voldoet. Een mooi resultaat waar de rechtspraktijk profijt van heeft.
Radiologie
Forensische Radiologie is een onderdeel van het forensisch postmortale onderzoek. Radiologisch onderzoek kan worden uitgevoerd wanneer er sprake is van verdachte omstandigheden bij overlijden. Dit radiologisch onderzoek kan bepalend zijn voor de vraag of er nader onderzoek naar de doodsoorzaak moet worden uitgevoerd. Ook kan een dergelijk onderzoek worden gedaan op verzoek van de patholoog, als onderdeel van de gerechtelijke sectie.
Begin 2024 is de normstellingsadviescommissie begonnen met het normeren van forensische Radiologie. Na meerdere bijeenkomsten (in persoon en digitaal) is een eerste concept bijna af dat begin 2025 gepubliceerd zal worden voor een openbare consultatieronde.
De rechtspraak heeft meerdere malen aangegeven dat, net als in het strafrecht, ook in het civiel- en bestuursrecht de behoefte bestaat aan geschikte deskundigen die hun vak verstaan. Omdat het NRGD momenteel alleen een wettelijke grondslag voor het strafrecht heeft in het Wetboek van Strafvordering is hiervoor een wetswijziging noodzakelijk.
Ondanks grote inzet om te komen tot uitbreiding van het NRGD naar het civiel- en bestuursrecht, is inmiddels bekend geworden dat er voorlopig onvoldoende capaciteit is voor het ontwikkelen van de noodzakelijke wetgeving.
Mediation
Op 6 juli 2022 heeft de Tweede Kamer de motie van Ellian en Knops aangenomen, waarin kort samengevat, de regering wordt verzocht te bevorderen dat één centraal mediatorsregister wordt (door) ontwikkeld.
Mediation vormt een belangrijk instrument om geschillen op te lossen. De huidige wetgeving biedt mogelijkheden om zaken die zich daarvoor lenen vanuit de rechtspraak naar mediation te verwijzen. Daarmee komt mediation meer en meer in het publieke domein te staan en wordt mediation gepositioneerd als een belangrijke vorm van geschilbeslechting naast overheidsrechtspraak. De overheid stimuleert de rechtzoekende om gebruik te maken van mediation, maar daarvoor moeten zij de rechtzoekende voldoende kwalitatieve waarborgen bieden. Dat maakt wettelijke regulering gerechtvaardigd.
Het Ministerie van Justitie en Veiligheid heeft het NRGD gevraagd - gezien haar kennis en ervaring met het borgen van kwaliteitsnormen - om te bezien in hoeverre het NRGD mogelijkheden ziet tot het opnemen van mediators in het NRGD. Het NRGD heeft hier positief op gereageerd en zich bereid verklaard deze taak op zich te nemen mocht daarom worden verzocht. Het NRGD heeft vervolgens in 2024 een businessplan opgesteld en deze voorgelegd aan het Ministerie van Justitie en Veiligheid.
Deze ontwikkeling past in de ontwikkeling naar een kwaliteitsregister ten dienste van de hele rechtspraak. Naar verwachting zal in 2025 meer duidelijkheid komen over het opnemen van mediators in het NRGD.
Het NRGD wil de uitvoeringstaken zo efficiënt mogelijk uitvoeren. Door zowel intern als extern te kijken waar mogelijke knelpunten liggen, zorgt het NRGD elk jaar voor een positieve ontwikkeling. Hierbij is zowel terug- als vooruitkijken van belang. Een intern knelpunt is de beperkte bezetting van het NRGD en daaraan gekoppeld een mogelijk gebrek aan FTE. Een voorbeeld van een extern knelpunt is wet- en regelgeving. De externe knelpunten worden naar het NRGD gecommuniceerd via aanvragers, toetsers, partners uit de strafrechtketen en soms de media.
Knelpunten
In 2019 is aan het NRGD extra budget toegekend. Dit bedrag is destijds aan het NRGD toegekend vanwege de groei van het register tot 2019. Verdere groei werd verwacht omdat het register nog niet af is. Inmiddels zijn we vijf jaar en ook vijf deskundigheidsgebieden verder. Dit betekent ook vijf extra gebieden onderhouden, naast het ontwikkelen van nieuwe gebieden. Dit maakt dat de jas voor wat betreft de personeelscapaciteit alleen al op dit punt knelt. Om de huidige werkzaamheden voort te zetten, wordt slim gebruik gemaakt van de bezetting (11 FTE). Hierbij wordt zoveel mogelijk gekeken naar efficiëntieslagen, zoals het inzetten van digitalisering en software. Een voorbeeld hiervan is de aanschaf van vertaalsoftware van J&V om rapportages te vertalen in plaats van de inzet van een duurder vertaalbureau. Ook het erkenningenbeleid is hier een voorbeeld van.
Naast het uitbreiden en onderhouden van het register ziet het NRGD tal van wettelijke verplichtingen op zich afkomen waarvan de implementatie niet volledig kan worden opgevangen binnen de bestaande formatie. Zo moeten Rijksorganisaties eind 2026 voor wat betreft de Informatiehuishouding een volwassenheidsniveau tussen de 3 en 4 halen. Op dit moment scoort het NRGD een 2. Om een volwassenheidsniveau van 3 of 4 te behalen zal het NRGD extra capaciteit moeten inhuren. Denk daarnaast aan de verplichting om te voldoen aan de Archiefwet, de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), de Wet open overheid (Woo), de Wet digitale overheid (Wdo), de Wet digitale toegankelijkheid en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), etc.
Daarnaast wordt het NRGD meer gevraagd om te adviseren op bredere kwaliteitsontwikkelingen. Zo heeft de minister in zijn visie uit 2018 een kwaliteitsrol voorzien voor het NRGD in het licht van de beoogde diversiteit in het aanbod van forensisch onderzoek. In dit verband heeft het NRGD van het Ministerie van Justitie en Veiligheid in 2023 de opdracht gekregen om een bijdrage te leveren aan (o.a. het inrichten van de randvoorwaarden ten behoeve van) de uitwerking van een visie op forensisch onderzoek. In de visie is verwoord dat het op andere en ruimere wijze inschakelen van politie- en (semi)private laboratoria niet tot gevolg mag hebben dat (het vertrouwen in) de kwaliteit en onafhankelijkheid van het forensisch onderzoek daalt. De bijdrage bestaat uit het maken van plannen ten behoeve van het borgen van de kwaliteit en (toekomstbestendig) toezicht op het forensische werkveld, in afstemming met alle relevante ketenpartners.
Met de verder groei van het forensisch technisch onderzoek is het van belang dat de aandacht voor behoud van kwaliteit mee kan groeien en dat het NRGD zijn rol daarin kan blijven spelen.
Advisering
In 2014 is begonnen met de modernisering van het Wetboek van Strafvordering (WvS). Het huidige WvS dateert van 1926 en is verouderd. De artikelen in het huidige WvS zijn tegen het licht gehouden en er is bekeken of, en zo ja welke, aanpassingen nodig zijn.
Het NRGD heeft in voorgaande jaren een bijdrage geleverd aan de discussie rond de modernisering van het WvS daar waar het gaat over de deskundigenregeling. Het NRGD neemt in dat kader deel aan de expertgroep die beziet in welk opzicht de huidige wetgeving omtrent deskundigen kan worden verbeterd. Zo wordt er in de concepttekst van de deskundigenregeling de mogelijkheid gecreëerd om bij AMvB nadere eisen te stellen aan onderzoek waarvoor speciale kennis en ervaring is vereist.
ISO - International Organization for Standardization - is een onafhankelijke, internationale organisatie die landen vraagt normen op te stellen, zodat producenten en gebruikers van een product of dienst weten aan welke eisen die moeten voldoen. Ook voor forensische wetenschap is dit relevant; hoe verzamel je materiaal, hoe onderzoek je sporen en hoe interpreteer je onderzoeksresultaten en hoe schrijf je een forensisch rapport? Vijftien landen werken actief mee aan de totstandkoming van deze nieuwe specifieke ISO-richtlijn en vanuit Nederland schreven het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) samen met de politie, het OM en het NRGD mee aan de nieuwe ISO-standaard.
Afgelopen najaar zijn conceptnormen vastgesteld voor de plaats delict, het laboratoriumonderzoek, de interpretatie en de rapportage. Na een proces van formele vaststelling zal begin 2025 de publicatie van deze normen volgen. Deze normen zijn op zichzelf niet verplichtend tenzij men deze vrijwillig volgt of nadat ze in nationale wetgeving zijn opgenomen. De bovenvermelde organisaties zullen aandacht vragen voor deze normen en wat zij kunnen bijdragen aan verdere kwaliteitsborging voor het forensisch onderzoek als geheel.
In oktober 2024 is het NRGD uitgenodigd om bij een meeting van de European Network of Forensic Science Institutes (ENFSI in Malta een presentatie te geven over de nieuwe ISO-normen, hoe het NRGD die wil gebruiken in Nederland en hoe kwaliteit met deze normen kan worden verhoogd.
De inzet van deskundigen in het strafproces is voor alle procespartijen een belangrijk onderwerp. Voor de verdachte lijkt het vaak minder makkelijk te zijn om een geschikte deskundige te vinden en in te schakelen, maar daar is nog maar weinig onderzoek naar gedaan. Daarnaast lijkt ook het NRGD minder bekend te zijn bij verdachten en hun advocaten. De Universiteit Maastricht en het NRGD hebben daarom de handen ineengeslagen en onderzoek gedaan naar de overwegingen van de verdediging bij het inschakelen van deskundigen en de mogelijke rol die het NRGD nu speelt bij die inzet. Inmiddels zijn de resultaten bekend en verwerkt in een artikel dat in 2025 is verschenen in het Nederlands Juristenblad.
Kennisuitwisseling
Het NRGD was van 7 tot en met 10 maart 2024 aanwezig bij de ‘Forensische Masterclasses Davos’, het congres voor Pro Justitia rapporteurs. Tijdens deze ontmoeting is onder andere het belang van communicatie en spreken van dezelfde taal in het strafproces aan bod gekomen. Dit mede naar aanleiding van recente jurisprudentie. Het NRGD was ook aanwezig bij de bijeenkomst over deze jurisprudentie die was georganiseerd door de rechtbank Rotterdam en het NIFP.
Het NRGD heeft verder deelgenomen aan de Rapporteursdag voor Pro Justitia Rapporteurs. Daarnaast heeft het NRGD een refereeravond voor het NIFP verzorgd waarbij met deskundigen informatie werd uitgewisseld over de NRGD-registratie, de wijze van toetsen en de ervaringen en verwachtingen van deskundigen die in aanmerking willen komen voor (her)registratie.
Deze activiteiten dragen bij aan het voeling houden met wat er in het werkveld speelt en leeft.
Het NRGD wil ketenpartners, deskundigen en andere betrokkenen actief informeren over ontwikkelingen betreffende forensisch onderzoek en deskundigheid. Wekelijks wordt een bericht op LinkedIn geplaatst. Op dit platform is het aantal volgers in 2024 gegroeid naar bijna 1700.
Daarnaast zijn diverse interviews gehouden met Collegeleden, met deskundigen van nieuw te normeren gebieden, promovendi etc.
Het NRGD levert een actieve bijdrage aan de projectgroep die zich bezighoudt met het versterken van de weerbaarheid van deskundigen in het kader van de toenemende onheuse bejegening, bedreiging en intimidatie. Van deze projectgroep maken ook andere deskundigenorganisaties deel uit, zoals het NIFP, het NFI, de LDM, het LRGD, de STAB en het NIVRE. Op verzoek van het departement zal het reeds verrichte onderzoek worden aangevuld met een enquête via Ipsos. Daarvoor zal subsidie bij het departement worden aangevraagd.
Bedrijfsvoering
De afgelopen jaren is veel beleid ontwikkeld, zijn procedures opgesteld en IT-systemen ingericht. Daarbij is steeds in het achterhoofd gehouden om zich als organisatie niet alleen te richten op waar het goed gaat, waar juist ook waar het beter kan.
Het NRGD moet beschikken over een goede beleidsstructuur. In 2024 zijn in dat kader het Huishoudelijk reglement en het reglement Benoemingen gereviseerd. De reglementen zijn waar mogelijk bij elkaar gevoegd, in lijn gebracht met de bestaande praktijk en de tekst is gemoderniseerd.
In 2023 heeft het Cito, het kennisinstituut voor toetsen en examens, het NRGD geadviseerd over de doorontwikkeling van de huidige wijze van toetsen. Het advies kwam er, kortgezegd, op neer dat de huidige beoordeling het beste past bij de wijze van toetsen van het NRGD. Wel is er nog ruimte om de inzichtelijkheid en vergelijkbaarheid van de individuele beoordelingen verder te optimaliseren. Het Bureau is daar samen met het Cito, en later samen met een projectteam onder leiding van een collegelid mee aan de slag gegaan. Dat heeft geresulteerd in een hernieuwd model ABF en een werkinstructie voor de toetsers. De vaststelling en implementatie hiervan is voorzien in 2025.
Ook in 2024 heeft het College de nodige wijzigingen doorgemaakt. Allereerst hebben wij afscheid genomen van de heer Bakker, voorzitter van het College. Dit vanwege het behalen van de einddatum van zijn tweede termijn. Daarnaast hebben wij in 2023 afscheid genomen van de heer Knoester, lid namens de advocatuur, eveneens vanwege het behalen van de einddatum van zijn tweede termijn. Wij hebben ter vervanging in 2024 twee nieuwe collegeleden mogen verwelkomen.
- De heer mr. drs. H. (Henk) van den Heuvel is door de minister van Veiligheid en Justitie met ingang van 1 januari 2024 benoemd tot voorzitter van het College gerechtelijk deskundigen.
Van 2005 tot en met 2012 was de heer Van den Heuvel onder andere vice-president sector bestuursrecht en strafrecht aan de rechtbank Rotterdam en hij werkte van 2013 als senior raadsheer in de sector strafrecht bij het Hof Den Haag. Sinds 2025 is hij senior strafrechter bij de rechtbank Rotterdam. Henk van den Heuvel is al jarenlang actief op het schakelpunt van het recht en de forensische wetenschap. Zo is hij sinds 2018 de landelijke voorzitter van de Expertgroep Forensische Expertise. Ook is hij voorzitter van de oefenrechtbank voor deskundigen in opleiding bij het NFI en docent bij de SSR en het NFI. Daarnaast heeft hij ruime ervaring met bestuurlijke dynamiek. - Mevrouw mr. B. (Brigitte) Roodveldt is strafrechtadvocaat en houdt kantoor in Zaandam. Zij is in het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten ingeschreven voor de gebieden strafrecht en jeugdstrafrecht en is tevens werkzaam in het psychiatrisch patiëntenrecht en als slachtofferadvocaat ingeschreven bij de Raad voor Rechtsbijstand.
Mevrouw Roodveldt is ook portefeuillehouder straf van de raad van de orde Noord-Holland en waarnemend deken.
In 2024 deed het NRGD 160 aanvragen af verdeeld over 13 deskundigheidsgebieden. Het betrof 90 heraanvragen en 70 initiële aanvragen. In totaal werden op alle gebieden zes aanvragen afgewezen, waarvan vier bij het deskundigheidsgebied Forensische psychiatrie, psychologie en orthopedagogiek (FPPO). Het aantal afdoeningen is lager dan verwacht wat werd veroorzaakt door organisatorische aanpassingen die eind 2024 zijn afgerond.
In 2024 werden 42 aanvragen via fast track (op basis van een erkenning) ingestuurd: 31 vanuit FPPO en 11 vanuit het NFI dat erkenning verkreeg in 2024.
De gemiddelde doorlooptijd van een aanvraag bedroeg in 2023 circa drie maanden. De aanvragen op grond van een erkenning werden binnen een maand geregistreerd. Bij deze aanvragen vindt geen dubbele toets meer plaats.
Bezwaar
In 2024 heeft het NRGD twee bezwaarschriften ontvangen en één afgehandeld. Beide afgehandelde bezwaren zien op het besluit van het College om de deskundige voorwaardelijk te registeren. Het ging om aanvragen om herregistratie in verschillende deskundigheidsgebieden.
De bezwaaradviescommissie heeft in één zaak het College geadviseerd het bestreden besluit in stand te laten. In de andere zaak heeft de bezwaaradviescommissie het bezwaar gegrond verklaard. Het College heeft in beide zaken het advies van de bezwaaradviescommissie overgenomen.
Beroep
Er loopt één beroepszaak, waarvan de zitting eind 2024 heeft plaatsgevonden. De uitspraak wordt in het voorjaar van 2025 verwacht.
Klachten
In 2024 heeft het NRGD geen klachten ontvangen.
Meldingen
In 2024 zijn 5 meldingen ontvangen over geregistreerde gerechtelijk deskundigen. Twee daarvan zijn niet in behandeling genomen, omdat de zaak nog onder de rechter lag of bij de tuchtrechter, één zaak is niet in behandeling genomen, omdat langs een andere weg een oplossing kon worden bereikt. De vierde zaak betrof een melding over een tuchtrechtelijke ontzegging van de bevoegdheid om nog langer deskundigenrapportages op te maken. Deze melding heeft, hangende het hoger beroep, geleid tot een schorsing van de NRGD-registratie. De vijfde zaak betreft een melding die in 2025 zal worden bezien.
AVG Inzage verzoeken
In 2024 heeft het NRGD één AVG inzage verzoek ontvangen en afgedaan.
Woo verzoeken
Het NRGD heeft geen verzoek in het kader van de Wet Open Overheid gekregen.
Informatiehuishouding en regelgeving
‘Mijn NRGD’
Het registratieproces is vanaf de aanvraag tot en met het Collegebesluit gedigitaliseerd. Een nuttige toevoeging voor de aanvrager wordt de ‘Mijn NRGD’-omgeving waarin de aanvrager de status van zijn aanvraag kan volgen en bepaalde gegevens kan wijzigen. In 2023 zijn hierin de nodige stappen gemaakt. Naar verwachting wordt ‘Mijn NRGD’ in 2025 uitgerold.
AVG
Het NRGD heeft in 2024 een self assessment op het gebied van privacy management gedaan waarbij volwassenheidsniveau 3 is behaald. Dit is een niveau hoger dan in 2022. Daarmee voldoet het NRGD aan het door het Ministerie van Justitie en Veiligheid vereiste volwassenheidsniveau. De medewerkers van het NRGD nemen actief deel aan het programma ‘Hoe alert ben jij’.
Archiefwet
Het digitaliseren van het archief is in 2023 afgerond. Het NRGD werkt uitsluitend nog digitaal, waardoor er alleen een digitaal archief is. Waar er nog per post wordt gecorrespondeerd, worden stukken direct gedigitaliseerd en papieren exemplaren vernietigd.
Wet open overheid
In 2024 heeft het NRGD uitvoering gegeven aan de verplichting om de eerste vijf informatiecategorieën van de Wet open overheid actief openbaar te maken. De vereiste informatie is ontsloten via de Woo-index (Register van Overheidsorganisaties) met een link naar de website van het NRGD.
IT
De website van het NRGD wordt gehost via Platform Rijksoverheid Online, is aangesloten op de rijksbrede oplossing voor wat betreft webarchivering en voldoet aan gestelde internetstandaarden.
Het NRGD neemt de werkplekken af via SSC-ICT en werkt op het afgeschermde justitie-netwerk.
Het NRGD maakt enkel gebruik van applicaties die voldoen aan de voorgeschreven security- en privacy normen, controleert regelmatig of applicaties en aanbieders hier nog aan voldoen en sluit, waar mogelijk, aan bij rijksbrede voorzieningen.
Applicaties zijn enkel via het beveiligde justitie-netwerk benaderbaar (IP-restricted toegang) en verkeer wordt 24/7 gemonitord door het SOC van SSC-ICT. Toegang tot applicaties vindt plaats volgens het vastgestelde autorisatiebeleid.
De alsmaar toenemende regelgeving legt – hoe begrijpelijk ook – meer beslag op onze schaarse capaciteit en beperkte budget.
KleinLef
Een kleine organisatie als het NRGD kan via deze KleinLef-pool ter zake vereiste kennis op de desbetreffende terreinen inhuren. We brengen en halen kennis bij KleinLef (samenwerking 40 kleinere overheidsorganisaties). Zo neemt het NRGD deel aan de pool van Functionarissen Gegevensbescherming (FG) en heeft het NRGD belangstelling getoond voor de op te richten pool van Ciso’s. Het NRGD heeft in 2024 ook actief bijdragen aan de AVG-werkgroep van KleinLef door het organiseren van een workshop over het AVG verwerkingsregister. Het NRGD heeft het voorzitterschap van KleinLef na 7 jaar per 31 december 2024 overgedragen.
WODC onderzoek
In 2024 heeft het NRGD meegewerkt aan een onderzoek van het WODC naar ‘Openbare registers Justitie & Veiligheid en de Rechtspraak in relatie tot gegevensbescherming’. Het onderzoek is aangevraagd door zowel de Raad voor de rechtspraak als het ministerie van Justitie & Veiligheid. Het onderzoek betreft daarmee openbare registers onder beheer van beide organisaties, waaronder ook het NRGD. Het rapport zal in 2025 worden afgerond.
Realisatie
Kostenplaatsen * €1000
|
2024
|
2024
|
| Kostenplaats Bureau | ||
| Personeel | 1078 | 1238 |
| Overige kantoorkosten | 680 | 785 |
| Totaal Bureau | 1755 | 2018 |
| Kostenplaats commissies | ||
| Commissies | 360 | 285 |
| Totaal commissies | 360 | 285 |
| Kostenplaats projecten/ symposia | ||
| ISO/NEN/Projecten | 39 | 15 |
| Congressen/symposia | 20 | 20 |
| Totaal projecten | 59 | 35 |
|
Totaal | 2174 | 2338 |
Het Iboskader is in 2024 is als volgt opgebouwd: | |
| stand ontwerpbegroting 2024 | 2.174.000 |
| loonbijstelling 2024-2029 | 101.000 |
| prijsbijstelling 2024-2029 | 17.000 |
| Doorschuif 2023 | 100.000 |
| Stand Ibos 2024 sinds 20-9-2024 | 2.392.000 |
Per 31 december 2024 is 105,8% van het budget uit het jaarplan 2024 (incl. schuif vanuit 2023) van het NRGD besteed. Ten opzichte van het Iboskader van € 2.392.000 is op 31 december 97,7% van het budget besteed. Verzocht is om 50k door te schuiven naar 2025.
Ad Kostenplaats Bureau: kosten personeel gestegen door (deels tijdelijke) personeelsuitbreiding en loonstijging van circa 9%. Personeelskosten zijn inclusief vergoeding College.
Ad kostenplaats kantoorkosten: Het betreft hier aanschaf meubilair en kosten IT i.v.m. onder andere mijn NRGD.
Ad Kostenplaats commissies: Vooraf is niet in te schatten wie wel of niet een nieuwe eerste aanvraag doet of wie besluiten te stoppen bv i.v.m. pensionering. In 2024 is de werkvoorraad eerst opgelopen en naar het eind toe weer grotendeels ingelopen. De facturering volgt daardoor deels in 2025.
Ad Kostenplaats projecten: kosten CIT0-evaluatie toetsingsprocedure zijn lager uitgevallen.
Ad Projecten/symposia: kosten symposium NRGD zijn deels in 2023 genomen. NRGD doet een project met CITO om de wijze van toetsing verder te ontwikkelen.