Het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD) zet zich in voor de kwaliteit van forensische expertise ten behoeve van de rechtspraak in Nederland. Daarbij ligt de prioriteit op het objectief vaststellen en toetsen van normen. Tegelijkertijd ziet het NRGD een toenemende rol weggelegd in de verbinding tussen rechtspraak, wetenschap, deskundigen en ketenpartners. Deze platformfunctie is nog geen structurele activiteit maar het NRGD streeft ernaar om dit gefaseerd verder te ontwikkelen.

In het verleden zijn voorbereidende stappen gezet: actualisatie van beoordelingskaders, het organiseren van kwaliteitsbijeenkomsten met de keten, intervisie-workshops, het publiceren van artikelen en deelname aan (inter)nationale congressen. Deze activiteiten vormen de basis om gericht verder te kunnen werken aan de uitbouw van de platformfunctie.

Voor 2026 is het streven om - binnen het budgettair kader - gericht pilots en structurele activiteiten te starten die kennisdeling en samenwerking vergemakkelijken.

Dit jaarplan beschrijft zowel de kerntaken en normeringswerkzaamheden van het NRGD als de concrete vervolgstappen om de gewenste platformfunctie stapsgewijs vorm te geven.

1. Waar staan wij voor?

Het NRGD is de forensische kwaliteitsorganisatie voor de rechtspraak in Nederland. Het NRGD bevordert en waarborgt de kwaliteit van forensische expertise voor de rechtspraak in Nederland. Het NRGD stelt objectieve en transparante normen en toetst deskundigen hieraan. Daardoor kunnen belanghebbenden vertrouwen hebben in de kwaliteit van forensisch deskundigenonderzoek. Ook streeft het NRGD naar een actieve (platform)rol die samenwerking en kennisuitwisseling in binnen- en buitenland in het forensische veld bevordert. Met het netwerk van het NRGD is er de mogelijkheid om dit te faciliteren, te organiseren of anderen te enthousiasmeren om hierin stappen te zetten. Door te verbinden kan het NRGD het veranderende forensische veld verder brengen.

In 2025 zijn oriënterende activiteiten uitgevoerd; in 2026 wordt gewerkt aan concrete pilots en procesinrichting om deze visie verder te operationaliseren.

2. Het NRGD in 2026

Het NRGD staat voor de borging én bevordering van de kwaliteit van forensische expertise. In 2025 lag de nadruk op erkenning en verdere uitbreiding van deskundigheidsgebieden. Voor 2026 ligt de focus op drie samenhangende lijnen:

  1. Versterking van kwaliteitsontwikkeling binnen de bestaande deskundigheidsgebieden, met de nadruk op uniformiteit en doorlopende professionalisering;
  2. Implementatie van nieuwe gebieden (bloedspoorpatroonanalyse (BPA) en forensische radiologie);
  3. Gefaseerde ontwikkeling van de platformfunctie: het creëren van ruimte voor kennisuitwisseling, intervisie en verbinding tussen rechtspraak, wetenschap, deskundigen en ketenpartners.

3. Overige activiteiten

Project versterken weerbaarheid deskundigen

Gerechtelijk deskundigen krijgen steeds vaker te maken met onheuse bejegening, intimidatie en bedreiging. Het departement heeft subsidie beschikbaar gesteld voor het versterken van de weerbaarheid van gerechtelijk deskundigen en het vergroten van het bewustzijn voor dergelijk gedrag. Het NRGD werkt hiervoor samen met andere organisaties, zoals het LRGD, de STAB, het NIVRE, het NFI en het NIFP. In 2025 heeft de projectgroep een enquête uitgezet onder gerechtelijk deskundigen om te inventariseren waar zij in termen van weerbaarheid tegenaan lopen bij het uitbrengen van een rapportage en wat zij nodig hebben om hun vak naar behoren te kunnen blijven uitoefenen. Op basis van die resultaten zal de projectgroep in 2026 een plan van aanpak ontwikkelen.

Ad Hoc (Europa)

In 2020 heeft het NRGD een vijftal instrumenten op zijn website gepubliceerd waarmee de kwaliteit van rapportages van deskundigen die zelden of nooit in het strafrecht rapporteren verbeterd kan worden. Een belangrijk instrument hierbij is de zogenaamde rapportfeedback waarbij een ervaren NRGD-toetser meeleest met een deskundige op een ander vakgebied en het rapport controleert op onder andere consistentie en begrijpelijkheid. Sinds september 2020 zijn er tot op heden 29 aanvragen voor rapportfeedback binnen gekomen.

Het NRGD zal in 2026 de rapportfeedback blijven faciliteren omdat in Nederland nog steeds veel niet forensische buitenlandse specialisten gevraagd wordt om in de rechtspraak te rapporteren. Daarnaast wil het NRGD deze zogenaamde ad hoc instrumenten uitbreiden naar andere landen, zodat de benodigde deskundigheid ook buiten onze landsgrenzen gevonden kan worden.

Herziening deskundigenrichtlijn in het Wetboek van Strafvordering

Sinds een aantal jaren werkt het ministerie van Justitie en Veiligheid aan de modernisering van het Wetboek van Strafvordering (hierna Sv) waarbij ook de huidige deskundigenregeling tegen het licht wordt gehouden. In 2022 zag een eerste versie het licht. Inmiddels ligt een nieuw concept voor. Het NRGD blijft de ontwikkelingen in 2026 met belangstelling volgen.

Forensische ISO-normen

Na een lang traject zijn in 2025 voor het eerst specifiek de forensische ISO-normen 21043 gepubliceerd. Er zijn normen vastgesteld voor de plaats delict, de analyse, de interpretatie en de rapportage. Deze normen zijn alleen verplicht als de nationale wet het vereist. Het NRGD blijft in 2026 aandacht vragen voor het belang van deze normen en zal volgen of en hoe de ketenpartners deze normen implementeren.

4. Kennisuitwisseling/ Platform

Het NRGD ziet een aantal ontwikkelingen die van invloed zijn op het forensische domein:

  • Toename van complexiteit en wetenschappelijke diepgang:
    - natuurwetenschappelijk en digitaal bewijs spelen steeds meer een rol in strafzaken;
    - Nieuwe vraagstukken, zoals activity level in plaats van source level en de twijfel aan de betrouwbaarheid van beeldmateriaal, denk aan deep fakes, maken forensische bewijswaardering technischer en lastiger.
  • Toegenomen behoefte aan interdisciplinaire samenwerking. Denk aan forensisch artsen, toxicologen, radiologen, pathologen en OM rond de lijkvinding
  • Groei in digitalisering en virtualisering van criminaliteit:
    - Digitale sporen en digitale fraude vervangen traditionele vormen van bewijs en misdaad. Denk aan spoofing, bankfraude, AI-gegenereerde beelden en hacking;
    - Misdaad vindt vaker plaats via software, netwerken en data in plaats van fysiek gedrag.

Deze ontwikkelingen vragen in het belang van een betrouwbare rechtspraak om een actieve kennisuitwisseling tussen betrokken ketenpartners en maatschappij. Het NRGD kan hierbij een belangrijke rol vervullen.

  • Gerichte intervisie- en kennissessies per thema of deskundigheidsgebied. (Het streven is minimaal twee pilots in 2026). 
  • Het actief verbinden van deskundigen en ketenpartners op nationaal en internationaal niveau o.a. rond A.I.
  • Toegankelijkheid van kennis: verzamelen en delen van good practices en lessons learned o.a. via Linkedin, nieuwsbrief, congressen, symposia en website.

Het NRGD wil in 2026 de volgende initiatieven ontwikkelen:

Deze activiteiten vanuit de platformfunctie moeten worden geborgd in taken en procedures en moeten passen binnen het huidige personele en budgettaire kader.

5. Bedrijfsvoering

In het kader van bedrijfsvoering is het van belang om vast te stellen dat het NRGD een beperkte omvang heeft (12 fte plus 0,8 externe). Daarom werkt het NRGD voor het financieel beheer samen met andere onafhankelijke organisaties. Ook IT is gezien de risico’s voor een kleine organisatie niet adequaat zelfstandig in te richten en te beheren. Voor IT wordt gebruik gemaakt van gemeenschappelijk IT-diensten (SSC-ICT). Het NRGD betreft haar zaaksysteem van een commerciële partij die ook aan andere grote overheidsinstellingen IT-diensten levert.

Het NRGD voldoet aan de Wet Normering Topinkomens.

Het NRGD verwacht vooralsnog geen wijzigingen in de huisvestingsbehoefte. De locatie is up-to-date, centraal gelegen, goed bereikbaar met het OV en past bij de onafhankelijke positie. De onafhankelijk positie en de toetsingen die in persoon plaatsvinden op het NRGD kantoor vereisen een passende locatie en maakt een inhuizing bij uitvoeringsorganisaties onwenselijk zoals ook door het ministerie van Jen V en BZK wordt erkend.

6. Begroting 2026

Begroting 2026

Kostenplaatsen * €1000
Budget

2025
Budget
€2285

2026
Budget
€2347

Kostenplaats Bureau
Personeel10871317
Overige kantoorkosten708658
Kostenplaats commissies
Commissies390287
Vertalen7530
Kostenplaats projecten/ symposia
ISO/NEN/Projecten1010
Congressen/symposia1510
Doorontwikkeling NRGD35

Totaal

22852337

Toelichting

  • Personeelskosten zijn hoger door vervanging wegens langdurige ziekte. Tevens is conform overheidsbeleid een ZZP-er in vaste dienst gekomen. Ten slotte is er sprake van loonbijstelling.
  • Overige Kantoorkosten zijn lager begroot wegens gerealiseerde besparingen op onder andere externe inhuur.
  • Kosten vertalen: het betreft een stelpost. Onduidelijk is nog wat vertaalproject operationeel vereist (servers, onderhoud, software) en welke kosten dat met zich meebrengt.
  • Bij deze begroting past de disclaimer dat een opdracht in het kader van mediation kan leiden tot een andere begroting. In welke mate zal afhankelijk zijn hoe de opdracht vormgegeven zal worden.

7. Risicoanalyse

In 2019 is het NRGD in lijn met het afgesproken groeimodel additioneel budget toegekend. Verdere groei werd verwacht omdat het register nog niet af was. Voor 2026 is een claim voor 1 fte niet gehonoreerd. Er is de komende jaren sprake van - vooralsnog – een beperkte taakstelling (-9000 euro oplopend naar -28.000 euro budget in 2028). Door deze ontwikkelingen komt de bijdrage van het NRGD op de volgende gebieden mogelijk onder druk te staan en moeten er keuzes gemaakt worden zoals een stop op verdere uitbreiding van het register, minder advisering en vertraging in de bedrijfsvoering.

Wel wil het NRGD inzetten op de genoemde platformfunctie. Dit verbindende platform tussen rechtspraak, wetenschap, deskundigen en ketenpartners moet een vliegwiel zijn om de kwaliteit in het forensisch veld continue te verbeteren.

Nieuwe deskundigheidsgebieden

Tussen 2019 en 2026 zijn 5 deskundigheidsgebieden geregistreerd. Bij gelijkblijvend budget komt verdere uitbreiding met nieuwe gebieden en behoud van kwaliteit van bestaande gebieden onder druk te staan.

Implementatie wetgeving en informatiehuishouding

Naast het uitbreiden en onderhouden van het register nemen departementale verplichtingen toe. Zo moeten Rijksorganisaties eind 2026 voor wat betreft de informatiehuishouding aan uitgebreidere eisen voldoen. Ook -en terecht- vraagt cybersecurity om toenemende inspanningen zoals Nis2/BIO. Implementatie van deze wet- en regelgeving dient eveneens binnen de bestaande formatie en het huidige budget te worden opgevangen.

Besparingen

Het NRGD neemt hierin haar verantwoordelijkheid. Ook in 2026 wordt gekeken naar efficiëntieslagen. Een voorbeeld hiervan is de vertaal-software van JenV om rapportages ‘in huis’ te vertalen in plaats van door het huidige externe vertaalbureau.

Het erkenningsbeleid levert als neveneffect een besparing op. Door de opleiding van het NIFP te erkennen, zijn dubbele toetsingen binnen het deskundigheidsgebied FPPO komen te vervallen. Omdat inmiddels ook meerdere deskundigheidsgebieden bij het NFI onder het erkenningsbeleid vallen, wordt ook hier een daling in het aantal toetsingen verwacht en dalen hierdoor ook de vertaalkosten.